Chuột có kích thước từ 70-300 mm, bàn chân thường có vuốt, lông màu xám.
Chuột cái mỗi năm có thể đẻ 4-6 lứa, mỗi lứa 8-12 con. Trong 1 năm 1 cặp chuột có thể sinh ra 1.000 chuột con, cháu, chắt… Nhưng không phải toàn bộ số chuột sinh ra đều có thể sống sót được để phá lúa do nhiều yếu tố kìm hãm trong tự nhiên. Chuột có thể sống được trên 1 năm.
Chuột là loài ăn tạp, mỗi ngày chuột ăn lượng thức ăn bằng ½ trọng lượng cơ thể.
Có thị giác kém, không phân biệt được màu sắc, nhưng cảm nhận mùi, vị thức ăn rất tốt, rất thính tai. Có tính đa nghi, nhát bả.
Hoạt động nhanh nhẹn, có khả năng di chuyển xa, bán kính hoạt động gây hại lớn, khả năng gây thiệt hại cao trên diện rộng.
Chuột là loài gặm nhấm có răng cửa khỏe, có xu hướng mọc dài nên chúng phải cắn phá liên tục để mài răng.
Thường sống trong hang ở dưới đất, nhất là trên bờ ruộng lúa. Khi lúa chín, chuột rời hang và sống trong ruộng. Nhiều khi làm tổ trên cây lúa. Trong hang, chuột đào nhiều ngóc ngách để di chuyển và có thể sống thành tập đoàn. Có trường hợp trong một hang có đến 60 con chuột.
Chuột không thích nước, do đó năm hạn nặng thường có nhiều chuột